ترجمه- نعمت بوستانی

تقاضای جهانی برای استفاده از اورانیوم به سرعت در حال افزایش است. قیمت سوخت هسته‌ ای در سال‌های اخیر رشد بی سابقه ای یافته و رقابت نیز شدت گرفته است. اما اتحادیه اروپا در حال بررسی سر باز زدن از تأمین منابع از روسیه، یعنی کشوری که پیشرو غنی‌ سازی اورانیوم در جهان است.
تقاضا در آسیا و اروپا و اجرای برنامه‌ های گسترده صنعت هسته‌ ای برای تأمین نیازهای انرژی و کاهش انتشار دی اکسید کربن هستند رو به فزونی است. علت توجه به نیروگاه‌ های هسته‌ ای، پاک و ارزان‌ بودن تولید برق تولیدی است.

در حال حاضر بیش از 60 نیروگاه هسته‌ ای در کشورهای مختلف جهان در حال ساخت هستند و برنامه‌ هایی برای ایجاد این نیرو گاه ها حد اقل طی یک دهه دارند.

میخائیل خاچاتوریان، دانشیار گروه توسعه استراتژیک و نو آورانه در دانشگاه مالی تحت نظارت دولت فدراسیون روسیه، می‌گوید: "یک عامل مهم، دیجیتالی شدن و گسترش مراکز نیروگاه ها است، جایی که داده‌ ها برای همه بخش‌های اقتصاد ذخیره و پردازش می‌ شوند. برق به طور فزاینده‌ ای مورد نیاز است و فقط نیروگاه‌ های هسته‌ ای می‌توانند این نیاز را در سطح وسیع برآورده کنند. بنابراین، تقاضا برای اورانیوم همچنان رو به افزایش خواهد بود."

در این خصوص تنش‌های ژئوپلیتیکی نیز نقش دارند. درگیری در اوکراین وابستگی شدید اروپا به نفت و گاز روسیه را آشکار کرده است. به گزارش اکونومیست، این امر باعث رونق صنعت هسته‌ ای و افزایش

شدید تقاضا برای سوخت هسته‌ ای شده است.

بی مناسبت نیست که قیمت اورانیوم به شدت افزایش یافته است. با توجه به اینکه محدودیت‌ های ایجاد شده فقط اوضاع را پیچیده تر کرد. ایالات متحده ابتدا اورانیوم غنی‌ شده را از روسیه ممنوع کرد (با استثنائات و ملاحظات)، هر چند پاسخ متقابلی هم از مسکو دریافت کرد.

 روسیه ششمین تولید کننده بزرگ اورانیوم در جهان است، اما 44 درصد از غنی‌ سازی اورانیوم جهان در این کشور انجام می‌ گیرد.

لازم به یاد آوری است که 20 درصد از غنی سازی ها از روسیه به اتحادیه اروپا می رود. در سال 2021، هزینه آن 678 ، یورو در هر کیلوگرم، در سال 2022، 1163 یورو و در سال 2023، 1731 یورو بود. این ارقام نشان دهنده افزایش 2.5 برابری نسبت به سطوح قبل از تحریم است. اگرچه رکورد بالاترین رقم در سال 2013، 2004 ، یورو بود. در سال 2024، مسکو 253 تن اورانیوم غنی‌ شده به ارزش 430 میلیون یورو به اتحادیه اروپا فروخت. آلمان به تنهایی خرید خود را تا 70 درصد افزایش داد و به 68.6 ، تن رساند.
یکاترینا نوویکووا، دانشیار گروه نظریه اقتصادی در دانشگاه اقتصاد پلخانوف روسیه، می‌افزاید: چین، ژاپن، کره جنوبی و فرانسه در مواجهه با افزایش قیمت انرژی، در حال احیا یا گسترش ظرفیت هسته‌ ای

خود هستند که این امر تقاضا برای اورانیوم را بیش از پیش افزایش می‌دهد.

با این وجود، بروکسل اعلام کرد به عنوان بخشی از طرح کمیسیون اروپا برای ممنوعیت کامل تجارت با مسکو، به تدریج خرید را متوقف می‌ کند.

طبق بیانیه‌ ای از سوی نهاد اجرایی اتحادیه اروپا، نقشه راه، خروج نفت، گاز و سوخت هسته‌ ای روسیه از بازارهای اتحادیه اروپا را به شیوه‌ ای هماهنگ و امن  پیش‌ بینی می‌ کند.
در عین حال، اتحادیه اروپا مدت‌ هاست نگران است که مسکو خود در پاسخ به تحریم‌ ها، صادرات اورانیوم را ممنوع کند. یوگنی سوماروکوف، دانشیار گروه تجارت بین‌ الملل در دانشگاه مالی تحت نظارت دولت فدراسیون روسیه، تأکید می‌ کند که این یک تهدید واقعی برای امنیت انرژی اتحادیه اروپا است.
با این حال اتحادیه اروپا قصد دارد صنعت هسته‌ ای خود را توسعه دهد. بنابراین، Urenco، تولید کننده اورانیوم غنی‌ شده بریتانیایی، هلندی، آلمانی، از گسترش ظرفیت در مقیاس بزرگ خبر داد. اما چشم‌ انداز چنین برنامه‌ ای نا مشخص است.

مارسل کیرلان، شریک مدیریتی مرکز تحقیقاتی "آنالیتیکس. بیزینس. لا"، توضیح می‌ دهد: "شرکت‌ های غربی مانند اورنکو و اورانو در حال حاضر با محدودیت فعالیت می‌ کنند. پروژه‌های جدید به میلیاردها دلار سرمایه‌ گذاری و سال‌ها زمان برای اجرا نیاز دارند. و حتی اگر تأمین‌ کنندگان جایگزین پیدا شوند، مشکل سوخت برای راکتورهای VVER همچنان پا برجا خواهد بود."

اتحادیه اروپا به مواد اولیه از جمله کانادا، استرالیا و قزاقستان متکی است. اما حتی در این کشورها، اوضاع آنچنان آسان نیست.

قزاقستان پیش قراول در تولید اورانیوم جهان است. طبیعتاً آنها قادر به افزایش تولید هستند. کانادا و استرالیا نیز ذخایر قابل توجهی دارند.

این اقتصاد دان می‌ افزاید: "با این حال، دست یابی به اورانیوم خام تنها گام اول است. گلوگاه اصلی تبدیل و غنی‌ سازی است. روسیه، که توسط شرکت دولتی روس‌ اتم نمایندگی می‌ شود، یک بازیگر منحصر به فرد است که تمام مراحل چرخه سوخت هسته‌ ای را کنترل می‌ کند."

علاوه بر این، بخشی از صادرات اورانیوم مسکو، در واقع در قزاقستان استخراج می‌ شود، اما متعلق به روسیه است. یکاترینا نوویکووا، خاطرنشان می‌ کند که آستانه (پایتخت قزاقستان)، در حال ساخت نیروگاه‌ های هسته‌ ای خود است، به این معنی که به زودی به اورانیوم خود نیاز خواهد داشت.

چندین کشور اروپایی، عمدتاً در اروپای شرقی (مجارستان، اسلواکی، جمهوری چک، فنلاند)، راکتورهای VVER طراحی شده توسط شوروی را در اختیار دارند و اداره می کنند. ضمن اینکه آنها برای مجموعه های سوخت روسیه طراحی شده اند. تغییر به سوخت از یک تامین کننده دیگر، مانند وستینگهاوس آمریکایی، چیزی بیش از تغییر تامین کننده است. این یک فرآیند طولانی، گران و پیچیده است که به سال‌ها صدور گواهینامه، صدور مجوز و آزمایش برای اطمینان از ایمنی و کارایی راکتور نیاز دارد. کرلان توضیح می‌دهد: "پنج تا هفت سال برای یک واحد قدرت."

بنابراین، بدون دسترسی به ظرفیت روسیه، اروپا ناگزیر با مشکلاتی روبرو خواهد شد. اول و مهمتر از همه، کمبود اورانیوم غنی‌ شده است. اروپا مجبور خواهد شد برای حجم و ظرفیت محدود غیرروسی، در درجه اول با ایالات متحده و چین، وارد رقابت شدیدی شود که به نظر می‌ رسد دست یابی به آن ممکن نخواهد بود.

ایالات متحده در حال حاضر برنامه‌ های گسترده‌ ای را برای احیای چرخه سوخت خود آغاز کرده است. چین، در حال ساخت نیروگاه‌ های هسته‌ ای بیشتری نسبت به هر کشور دیگری است و قرارداد های بلند مدت برای تأمین اورانیوم در سراسر جهان امضا می‌ کند و در آینده عملاً بازار را به انحصار خود در خواهد آورد.
ناظران و کارشناسان بر این عقیده هستند که اروپا، درگیر رویه‌ های پیچیده بوروکراتیک و فقدان یک استراتژی انرژی یکپارچه است و در معرض خطر از دست دادن این رقابت قرار دارد.
طبق گزارش انجمن جهانی هسته‌ ای (WNA)، تقاضای اورانیوم تا سال 2030، تقریباً یک سوم افزایش می‌ یابد و به 86 هزار تن می‌ رسد. تا سال 2034، این میزان به 150 هزار تن خواهد رسید. یعنی تولید به نصف کاهش می‌ یابد و شکاف قابل توجهی بین عرضه و تقاضا ایجاد می‌ شود.

https://ria.ru/20251023/uran-2049927491.html

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده